-
-
( چرا ) شعر می تواند ( امری ) زنده نباشد .
-
شعر کجا پایان می گیرد؟ آیا لحظه ی رهایی قرنیه از منظره ی در شعر، شعر پایان یافته؟
خیر. (و این پاسخ بدیهی ست).
برای تعمیق در این پاسخ، خیر را می کاوم. این را می کاوم که انسان از کجای کلام، مختصات شعر را یافت و شعر از کجای انسان، امری محیطی شد تا چیزی بیشتر از مخلیه اش را با او مواجه کند. شعر از جایی نشات می گیرد که تنی واقعی می شکند فک استخوان عادی محیط را - بارز می شود، خون ریخته می شود یا در گیاه و حرکت ابرهایی آبستن خیره می شویم. اما آیا این بارز شدن هاست که فقط شعر است؟ خیر.
جوهره ی شعر کلمه است و انسان برای ارتباط چیزها به کلمه نیاز دارد و برای همین محیط انسانی تماما کلمه است و شعر ارتباط کلمه ها و این یعنی، شعر ارتباطی محیطی ست که انسان با کلمه می گیرد و کلمه با انسان و چیزی بیشتر:
محیط حافظه ایی عمیق تر از رفتارهای لحظه ایی ما دارد، بخشی از ما حاصل ژنتیک است و بخش دیگرمان در صیقل خوردگی هایی از باد رخ می دهد، این صیقل ها را محیط می زند به ما، ارتباط کلمه ها به ما می زند، منزه بودن باران، یا اشکال آب می آرد صورت ها را اینجا و این چیزی بیشتر از ژنتیک است و آن چیزی ست که باد می آردش. باد شکستگی های فک و حافظه ایی عتیق است که تن های بهاری را می شناسد، اشکال ابر را می آرد و لخته هایی از خون داردو باد حامل تاریخ ما نیست، باد فهم ما از تن مثله ایی از زمان است که مجلا می کند هستی را اینجا، و در این ورطه ما در ابتدای دروازه ی نادانستگی از خود، خیره به رفتار تن و باد، پس از پایان منظره، در منظره می افتیم.
شعر اینجا تمام نمی شود، شعر همان گونه که ما در برخورد با رنگ اولین گیاه در صبح، بوی زباله، خیرگی عبث افراد به جنازه های فلزی کف کارگاه، دست های زمخت کودکان سیزده ساله، ترس از مواجه شدن با قلب به علت فساد تن در مفهوم عشق، آهو، میل به بلع منی، مچالگی بدن در مواجهه ی با دیگری، عادت به دیده شدن، دردهای شدید حفره های خالی قلب در اثر انفجار بادکنک هایی از مین در کودکی در خواب، رفتار خود را در متن، تاکسی، پروژه های املاک، کلینیک های زیبایی که در آغوش دیگری بروز می دهیم، ادامه پیدا می کند و این ها صرفا ابژه نیستند، بکارتی از پوسته ی واقعیت اند که زیست شعر را رخ می دهند. این ها، جزئیات نیستند، این ها منظره هایی از احشا واقعیت اند که به صلیب زیبایی شناسی کشیده می شوند و این ها، اینجا پایان ندارند. این ها در مسافتی از من اند، من در اتاقم، در دفتر، در مطب، در پروژه ی املاک، زیبایی یا آغوش تو، همیشه به دنبال پایانی دیگر هستم. من تن ترا متلاشی می کنم. من سینه های خالی ترا در بیداری متلاشی می کنم، من توی زن را، توی آفریننده را، توی حامل ابرهای بسیار منزوی را اینجا تا قطره ی آخر می آشامم، تا دوباره به اندرون تن تو و به فضای پیش از سکوت - در شعر - بازگردم.
واقعیت تن تو، همیشه می تواند چیزی دیگر باشد، پوست تن تو روشن تر باشد، خشونت اجساد کف کارگاه واقعی تر باشد، تو می توانی به واقعیتی که از شعر می خواهد تا بگریزد تنه بزنی، تا شعر در لحظه ی زیبایی تو بیفتد. شاعر این کار را می کند. شاعر به تن واقعیت ضربه می زند تا بیفتد از فرم، میل به ابدیت ابژه در مرگ.
واقعیت، رویا، حقیقت و مرگ روی سطح می آیند در شعر، عینی می شوند و شعر که از تن محیط می خیزد، اینجا در متلاشی شدن اشکال ابر، رویا و طبیعت تو، در لحظه ی پایان خودش ابدیتی از مرگ های محیطی را در بی فاصلگی پدید می آرد:
محیط، عدم می شود.
و در عدم، قطعیت زیبایی تو، امری نسبی نیست، مرگ اما شاید، چرا که ابژه باید باشد، تو باید باشد، نارسیدگی به تو، مسافت از تو، باید باشد تا من معنا بگیرد. من صیقل خورده ی از باد، من تماما عینی که گریه می کنم از زمختی دست کودک، منی که به تن پوره شده ام لبخند می زنم و در انتهای بطن های قلب ام به دردی مداوم نگاه می کنم که از قرنیه ها و منظره ی شعر می گریزد.
_
شعر برگرفته از واقعیت ست. هر قدر هم که انتزاع داشته باشد، کلمه از واقعیتی محیطی برگرفته می شود و زیست کلام در شعر، آن را به جنینی عتیق از حافظه ی انسان بدل می کند، که تازه می ماند. حافظه ایی شخصی از فاصله با چیزی در زاویه همان چیز با خودش. شاعر، در شعر هر قدر که واقعیت را به رویا بزند، شعر را به انتزاع بزند، میل و مرگ را زنده تر کرده. میل به چیز دیگری بودن، در طبیعت شعر است، چرا که شعر از فاصله با آن چیزی که رخ می دهد تا آن چیزی که احساس می شود، پدید می آید و شعر هیچ گاه اتفاق نیست، چرا که اتفاق کلمه بر نمی دارد: رخ می دهد، چنان باریدن باران، بوسه یا منظره ی ماه از دید کسی که روشنی فردا را نخواهد دید. کلمه، نقلی ست از اتفاق.
-
جستار: هویدا از سکوتیدن.
تصویر: نقاش فقید، واحد خاکدان.
